Kemik iliği nakli, kanser, romatizmal hastalık, kalıtsal hastalıklar ve multipl skleroz tedavisi amacıyla yüksek doz kemoterapi ve/veya radyoterapi sonrası kan yapıcı kök hücrelerinin hastaya verilmesi işlemine denir. Verilecek kemik iliği hastanın kendisinden (otolog) veya başka birisinden (allojenik) alınabilir. Adının andırdığının tersine kemik iliği nakli cerrahi bir işlem değildir. Gerçekte kemik iliğinin hastaya verilme işleminin herhangi bir kan transfüzyonundan farkı pek yoktur. Lakin nakilden önce yapılan yüksek doz tedavinin ve yabancıdan verilen kemik iliğinin getirdiği bazı önemli riskler mevcuttur.

Doktorunuz tarafından kemik iliği nakli olmanız tavsiye edildiyse ve nakil olmak için Dr. Darda Bayraktar ile iletişime geçmek istiyorsanız lütfen info@lenfomadoktoru.com adresine teşhisinizi ve kısa tedavi hikayenizi gönderiniz. Size geri dönüş sağlanacaktır. Kemik iliği nakli için hastalardan ücret alınmamaktadır.

Hastanın kendi iliğinden -ki bundan sonra ilik yerine kök hücre terimini kullanacağım çünkü artık nakillerin çoğunda kök hücreler kemik iliğinden değil damarlardaki kandan toplanıyor- yapılan nakillere otolog kemik iliği nakli, başka birisinden alınan kök hücrelerinin hastaya verilmesine ise allojenik nakil deniyor. İkisinin riskleri, kimlere uygulanması gerektiği ve etki mekanizmaları farklı. Aslında otolog nakillere tıbbi olarak kemik iliği nakli demek bile doğru değil. Çünkü verilen kemik iliğinin tek fonksiyonu yüksek doz kemoterapi/radyoterapiden sonra hastanın kemik iliğini tekrar başlatmak – aynen aküsü boşalan bir arabayı dışarıdan başka bir aküyle tekrar başlatmak gibi. Dolayısıyla otolog kemik iliği naklinin doğru adı yüksek doz tedavi sonrası kök hücre kurtarması’dır.
Allojenik nakillerde ise herhangi bir cerrahi işlem olmasa da gerçekten bir nakil söz konusu. Hastanın bağışıklık sisteminin -ki vücudun belki de en karmaşık sistemidir- bir başka sistemle değişmesini gerektirir ki, yeni bağışıklık sisteminin hastanın vücudunu kısmen reddetmesi söz konusu olabilir. En başta bu çok tehlikeli bir durummuş gibi gözükse de, hafif bir red durumunun hastanın hastalığına karşı mücadelede destek olabileceği düşünülür ki, allojenik nakli otolog nakilden ayıran en büyük özellik de bu mücadeledir (graft-versus-leukemia effect). Yani otolog nakilin hastalıkları yok etme yolu sadece verilen yüksek doz kemoterapi/radyoterapi iken, allojenik nakilde buna ek olarak yeni gelişecek bağışıklık sisteminin mücadelesi de vardır.
Otolog kemik iliği nakli sadece kanser ve romatolojik hastalıkların tedavisinde kullanılır. Nüks etmiş veya yüksek riskli lenfomalarda, multipl myelomda, bazı sarkomlarda, nüks etmiş testis kanserlerinde, ender bir tümör olan medulloblastomda, ciddi multipl skleroz ve lupus hastalıklarında otolog kemik iliği nakli yapılabilir. Diğer taraftan allojenik nakiller kanserlere ek olarak bazı kalıtsal hastalıkların ve kemik iliği yetmezliklerinin tedavisinde de kullanılır. Nüks etmiş veya yüksek riskli akut lösemilerde, nüks etmiş ve yüksek riskli kronik lösemili genç hastalarda, otolog nakil sonrası nüks etmiş lenfomalarda, aplastik anemide, Akdeniz anemisi, orak hücreli anemi gibi kalıtsal anemilerde, derin immün yetmezliğinde, allojenik kemik iliği nakli yapılabilir.